In het verleden, toen er nog erg veel kousebandslangen geïmporteerd werden, kwam deze kwaal veel vaker voor dan heden ten dage.
Echter, uitsluiten kun je het niet en als je er mee te maken krijgt word je daar niet vrolijk van.
Stomatitis is een ontsteking van de mondslijmvliezen. Ulcerosa betekent dat er sprake is van zweervorming.

De eerste verschijnselen zijn dat het mondslijmvlies enigszins gezwollen is waardoor de kaken niet meer goed op elkaar aansluiten. Het mondslijmvlies ziet rood en opgezwollenin plaats van roze-achtig. Ook weigert een zieke slang gewoonlijk voedsel en wrijft met de bek ergens langs door de irritatie in de bek.

Enige dagen later ontstaan er ettervormende zweertjes die je herkent aan de creme/gelige, kaasachtige substantie (pus) die om de tanden heen verschijnen. Dit leidt er soms toe dat er tanden uitvallen en dat er gaatjes in het tandvlees ontstaan. De slijmproduktie is verhoogd wat op den duur de ademhaling bemoeilijkt.

Aangezien Stomatitis ulcerosa een bacteriële infectie is, breidt deze zich razendsnel uit naar de slokdarm. Ook is een longontsteking een vaak voorkomend verschijnsel, omdat de bacterieën ook hier terecht kunnen komen. Vaak gaat het om o.a. de volgende bacteriën: Pseudomonas fluorescens Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens, Pasteurella haemolytica, Aeromonas species, etc. Ook kan de oorzaak een schimmel zijn (Candida albicans), maar dit komt veel minder vaak voor.

Wanneer zich deze verschijnselen openbaren neem je meteen contact op met een dierenarts. Er moet namelijk een antibiogram gemaakt worden. Dit is een overzicht van de gevoeligheid voor bacteriedodende middelen. De meeste bacteriën die Stomatitis ulcerosa veroorzaken zijn weinig gevoelig voor de gangbare antibiotica, dus er zal een doelgericht beleid bepaald moeten worden door laborant en dierenarts.

Belangrijke redenen waarom deze kwaal ontstaat zijn een slechte voedingstoestand, slechte leefomstandigheden en slechte hygiene. Het ontstaat niet altijd in de bek, maar soms ook wel elders in het lichaam.

Onbehandeld leidt deze kwaal onherroepelijk tot de dood.

De behandeling...

Bij de eerste verschijnselen zet je het zieke dier meteen in een quarantaineterrarium. Dit dagelijks reinigen en om de paar dagen ontsmetten met bijv. Hibicet.
Het terrarium waar het zieke dier inzat wordt ook nauwgezet gereinigd en ontsmet.
Omdat het dier waarschijnlijk al een poosje niet gegeten heeft, is het zaak om de slang weer aan het eten te krijgen en dat er vocht toegediend wordt als er sprake is van uitdroging. Probeer extra vitaminen e.d. aan het voedsel toe te voegen ter ondersteuning van de conditie.
Inmiddels is natuurlijk de dierenarts ingeschakeld!
Haal bij de apotheek een fles "Zoutzuur één normaal". Voeg aan het drinkwater 6 ml van deze vloeistof aan 1 liter water toe. Dit blijf je zeker een maand doen. Het drinkwater moet dagelijks ververst worden. Doe ditzelfde ook bij de eventuele dieren die in het terrarium zaten waarin het zieke dier zat. Dus ook een maand het drinkwater aanzuren met "HCL één normaal".
De loszittende tanden en stuken weefsel in de bek dienen voorzichtig te worden verwijderd (dierenarts) met bijv. een wattenstaafje en pincet. Hierna spoel je de bek met aangezuurd water (12 cc HCL, één normaal" per liter water en dit moet 2 tot 4 keer per dag herhaald worden. Breng een door de dierenarts voorgeschreven antibioticazalf of -poeder aan volgens voorschrift. Dit natuurlijk alleen als microscopisch onderzoek heeft uitgewezen dat het om een bacteriële besmetting gaat.
Wanneer het gaat om een schimmel-besmetting, dan helpt antibiotica niet en dient er een antischimmelpreparaat gebruikt te worden zoals bijv. Nystatine.
Mocht dit alles niet het gewenste resulaat oleveren, overleg dan met een op reptielengebied deskundige dierenarts.

Als u wilt lezen hoe moeizaam de genezing soms gaat, kunt u op een van mijn andere websites een artikeltje lezen over de genezing van een Bandvaraan (Varanus salvator) met mondrot.
U vindt het hier...

Zoals alle reptielen kunnen ook kousebandslangen besmet zijn of raken met parasieten.

Er zijn teveel soorten parasieten om op te noemen, denk ik, maar dit zijn de meest voorkomende:

Kousebandslangen.nl - Wormen

Wormen (Trematoda of zuigwormen, Cestoda of lintwormen en Nematoda of rondwormen).
Verschijnselen die er op kunen wijzen dat de kousebandslang hiermee besmet is kunnen o.a. zijn:
Niet eten en hierdoor in gewicht afnemen, wel eten en toch in gewicht afnemen en er steeds magerder uit gaan zien, braken, een opgezwollen achterlichaam (maagdarmstelsel), verstopping of juist diaree.

Faecesonderzoek door een dierenarts kan uitwijzen of er sprake is van een wormbesmetting en zo ja, om welke wormen het gaat. Zo zullen bijvoorbeeld lintwormen met andere medicatie bestreden moeten worden dan rondwormen.
Volg nauwgezet het advies van de dierenarts op om van de besmetting af te komen.
Zet het dier/de dieren in een quarantaineterrarium tijdens de behandeling en reinig hun normale terrarium met grote precisie. Ontsmetten en met zo heet mogelijk water ruim naspoelen is meestal wel voldoende. Van belang is om de voor het oog niet zichtbare wormeitjes in kieren en dergelijke te vernietigen. Gooi voorwerpen uit het terrarium die niet goed gereinigd kunnen worden weg. Reinig ook het quarantaineterrarium regelmatig op deze manier.

Kousebandslangen.nl - Teken

Deze beestjes zitten meestal alleen op wildvangdieren. Het is een klein beestje dat tot de spinachtigen behoort. Ze bijten zich bij slangen vast in de huid tussen/onder de schubben en zuigen bloed uit hun gastheer.
Deze teken zijn vrij gemakkelijk te verwijderen. Durf je dit niet aan, laat het dan door een dierenarts doen.
Met een pincet pak je de teek zo dicht mogelijk op de huid van de slang vast en trekt hem voorzichtig, met een draaiende beweging, uit de slangenhuid.
Vroeger werd een teek, voordat hij werd verwijderd, eerst verdoofd. Doe dit niet! Gebleken is dat een teek dan nog snel allerlei "gifstoffen" in de gastheer pompt.
Controleer of de kop van de teek ook uit de huid gekomen is. Zo niet, dan kan er een flinke ontsteking ontstaan. Als de kop is blijven zitten is het raadzaam om de dierenarts te vragen deze te verwijderen.

Er zijn ook speciale tekentangen te koop bij apotheek en dierenarts.
Vergeet niet om de teek dood te maken als deze eruit getrokken is. Dit kan door verbranding of met alcohol.

Kousebandslangen.nl - Eencelligen

Een besmetting met eencelligen (bijvoorbeeld amoeben, flagelaten, coccidíën, cryptosporidium) kan alleen vastgesteld worden via faecesonderzoek.

Symptomen zijn prooi uitbraken na een paar dagen, diaree, erg stinkende ontlasting, algemeen ongezonde indruk, voedselweigering, uitdroging, etc.

Ontlasting voor onderzoek niet koelen en zo vers als maar mogelijk laten onderzoeken. Eventueel tevoren een afspraak maken of het schikt bij de dierenarts zodat hij/zij de ontlasting bij aankomst meteen kan onderzoeken. Sommige organismen zijn namelijk alleen te zien als ze nog leven.

Volg nauwkeurig het advies van de dierenarts op om de besmetting te bestrijden en laat na de behandeling de ontlasting nogmaals onderzoeken. Vraag aan de dierenarts wanneer je dit het beste kunt laten doen.

Kousebandslangen.nl - Bloedmijt (Ophionyssus natricis)

Een besmetting met bloedmijt kan een regelmatig terugkerend fenomeen zijn. Zeker als je de bestrijding ervan niet serieus neemt.
Een besmetting met enkele bloedmijten (ook wel bloedluizen genoemd) is niet levensbedreigend en kan op zich ook niet zoveel kwaad. In een terrarium dat zeer frequent gereinigd wordt zal het zelden tot een grote uitbraak van bloedmijt komen.
Pas als een dier verzwakt is en daardoor de mijtbesmetting zich massaal kan manifesteren wordt het een echt probleem.
Om alle ellende voor te zijn kun je natuurlijk beter zorgen dat je helemaal geen bloedmijt in je terrarium hebt.

Bloedmijt is een zogenaamde ectoparasiet. Dat betekent dat het hier om een parasiet gaat die op de buitenkant van zijn gastheer leeft. Naast dat ze bloed ontrekken aan het lichaam van de gastheer kunnen ze ook de overbrenger zijn van verscheiden ziektes. Wanneer je meerdere terraria hebt en je bent niet erg zorgvuldig met de hygiene (kruisbesmetting tussen de verschillende bakken), dan kan het gebeuren dat ziektes vanuit het ene terrarium overgebracht worden naar het andere via de bloedmijt.

Een bloedmijt is ongeveer 1 mm groot. Ze behoren, o.a. samen met de spinnen (orde Araneae) en de schorpioenen (orde Scorpiones) tot de klasse Arachnidae. Mijten en teken behoren tot de orde Acari binnen deze klasse. Ze hebben 8 pootjes en zijn donkerrood gekleurd. Met het blote oog gezien lijken het zwarte speldepuntjes die zich over het slanglichaam bewegen. Vooral op lichtgekleurde dieren zoals albino slangen zijn ze goed te zien.
Een vrouwtje legt enkele tientallen eitjes per keer en die kunnen onder ideale omstandigheden al na een dag uitkomen. Om volwassen te worden doorlopen de larven een aantal nimfe-stadia. Het zijn behoorlijk taaie beestjes die zonodig maanden zonder voedsel kunnen. In de eitjes kan de ontwikkeling maandenlang stilstaan als de omstandigheden niet juist zijn. Op het moment dat die omstandigheden weer goed zijn (bijv. hogere temperatuur) gaat de ontwikkeling weer verder. Deze eitjes worden op allerlei plaatsen gelegd. Door hun geringe grootte kan een bloedmijtvrouwtje bijna overal komen en zal de eitjes dan ook in bijvoorbeeld onmogelijk kleine kiertjes e.d. leggen. Vandaar dat het noodzakelijk is dat alle niet goed te reinigen materialen in een besmet terrarium weggegooid moeten worden. Pas als de mijt volwassen is gaat hij op de slang leven. In de diverse nimfe-stadia leven ze gewoon los in het terrarium.
Wanneer een volwassen bloedmijt op zijn gastheer zit steekt hij zijn zuigsnuit tussen de schubben door in de huid en begint bloed op te zuigen. Ze blijven meestal een halve tot een hele week op het reptiel zitten waarbij de vrouwtjes wel 10 tot 15 keer hun eigen gewicht aan bloed kunnen opnemen.
Is zo'n vrouwtje helemaal gevuld met bloed, dan verlaat ze het reptielenlichaam en gaat op zoek naar een plek om de eitjes te leggen. Hierbij kunen ze redelijke afstanden afleggen (tot wel enkele meters op eigen houtje en onbeperkt als ze door de verzorger op hun handen of schoonmaakdoekje o.i.d. meegenomen worden).

Soms worden de eitjes zelfs onder de schubben van de slang gelegd.

Controleer regelmatig de waterbak, want hierin vind je vaak miniscuul kleine nimfen van de bloedmijt. Ook merk je het aan slangen door hun gedrag. Besmette slangen liggen vaak ongebruikelijk lang in de waterbak. Dit doen ze om de mijten te verdrinken. Daarom is het van belang dat slangen een waterbak hebben waar ze helemaal en met zijn allen tegelijk in moeten kunnen liggen Als je zo'n in het water liggende slang goed bekijkt, dan zie je op het boven het water uit stekende deel van het lichaam (meestal de neuspunt) een flinke hoeveelheid mijten zitten.
Dieren die besmet zijn met bloedmijt kunnen op de duur ook wat inactief worden en een wat suffe indruk maken. Ook zullen ze zich langs van alles en nog wat schuren omdat ze jeuk hebben en op die manier de pestbeestjes proberen kwijt te raken. In de natuur ontdoet een slang zich tijdens een vervelling van de mijten, waardoor de besmetting met mijten normaal gesproken binnen de perken blijft.

Enkele manieren om van bloedmijt af te komen die me ooit toegezonden zijn...

Kousebandslangen.nl - Longontsteking

Zo nu en dan kan er bij slangen, dus ook bij kousebandslangen, een longontsteking ontstaan.
Dit komt gewoonlijk niet tot nauwelijks voor bij verder gezonde kousebandslangen, want die kunnen wel tegen een stootje.
Longontsteking ontstaat meestal bij verzwakte dieren. Vaak gaat het dan om wildvangslangen.
De meest opvallende verschijnselen zijn een moeilijke, zware ademhaling die niet geruisloos meer is.
Vaak hoor je en gorgelend geluid en er is gewoonlijk sprake van slijmvorming die dan op den duur uit de bek druipt. In het slijm zitten soms wat spoortjes bloed. Als de benauwdheid echt erg wordt, zal de slang met open bek blijven liggen.
Zonder behandeling zal een longontsteking tot de dood leiden.

Zet de slang in een quarantaineterrarium en zorg ervoor dat de temperatuur daar hoog is. Wanneer het om een verkoudheid gaat zullen de verschijnselen afnemen en verdwijnen.
Vraag een dierenarts om advies als de verschijnselen niet snel verdwijnen. Deze zal gewoonlijk een antibioticum voorschrijven. Volg het advies op dat je meekrijgt met het medicijn en maak de kuur af, ook al lijkt de slang genezen halverwege de behandeling.

Kousebandslangen.nl - Vervellingsproblemen

Normaal gesproken vervelt een kousebandslang in een stuk. Soms scheurt deze vervelling wel in stukjes, maar zitten er geen vervellingsresten meer op de slang.

Een Thamnophis atratus atratus die gaat vervellen.

Wanneer een slang in losse stukken vervelt en er blijven restanten achter, dan kàn dat duiden op een probleem.

Het terrarium is te droog.
Er is geen waterbak in het terrarium aanwzig die groot genoeg is voor de slang om in te liggen.
Het dier is ziek of ondervoed.

Wat te doen als dit zich voordoet?
Probeer de reden van de vervellingsproblemen te achterhalen en vind hiervoor een oplossing.
Sproei in de vervellingsperiode twee keer per dag wat lauw water op de slang. Zet een afgesloten, kunststof bakje, met een gat erin waar de slang gemakkelijk doorkan, in het terrarium. Vul dit bakje met vochtig sphagnum, vochtig zaagsel of vochtig keukenpapier. De slang gaat tijdens de vervellingsperiode in dat bakje liggen als hij daar behoefte aan heeft.
Zorg dat er een waterbak aanwezig is in het terrarium die groot genoeg is voor de slangen om in te liggen.
Zorg dat het dier beter wordt en beter doorvoed raakt.
Vaak is het dan voldoende om het dier een poosje te baden in lauw water. Na een half uurtje weken kun je de achtergebleven stukken vel er gemakkelijk afwrijven.
Let op dat je het staartuiteinde niet vergeet te controleren. Als daar vervelling achterblijft kan dit leiden tot het afsterven van weefsel.
Ook is het van groot belang dat je kijkt of de oogkapjes verveld zijn. Zo niet, dan moet je die eraf halen. Een gemakkelijke methode is om een stukje plakband om je vinger te draaien met de plakkant naar buiten toe. Druk deze voorzichtig op het achtergebleven stukje vervelling op het oog. Daarna trek je dit voorzichtig los.
Wanneer dit alles niet tot een bevredigende oplossing leidt, neem dan contact op met een dierenarts.

Thamnophis sirtalis tetrataenia een paar dagen voor dat ze gaat vervellen

Hetzelfde vrouwtje als hierboven, vlak na de vervelling